Vakti: 3 min.
E izazovura thaj suporto e romane irisaripnaske ande Srbija
Vakti: 3 min.
O irisaripe ko piro them butivar nane o agor taro pharipa bašo romane familie save irinen pe an i Srbija telal o Readmisijako akordo.
Foto: Romanenevimata
Ola arakhena pe problemia sar so si o bibućaripe e dokumentengo, khera, buti thaj e čhavorengo sikljovipe. Amen vakergjam bašo suportoske opcie thaj ključne pasura bašo olengi sukcesutni reintegracia e Miloš Mihajlovićea, šefo e Departamenteskoro bašo Primarno Primipe thaj Exercisia taro Readmisijakere Hakaja an o Komisarija bašo Našutne thaj Migracija.
Dokumentàcia si o angluno paso karing i integràcia
Jekh taro majbaro problemi so arakhena pe e Roma irisaripnaske si te resolvirinen pe statuseskere pučipa thaj te astaren pe personalno dokumentia.
– But familije irinenpe bizo validno personalno dokumentia, so kerela lenge pharo te resen bazikane hakaja sar so si sastipe, edukacia thaj buti. Amari buti si te ažutina olen ano procesi te astaren dokumentia, ano kooperacia e lokalune gavermentencar thaj kompetentune instituciencar - vakerla o Mihajlović.
Prekal leste, bizo validno dokumentacia, o irinde manuša ačhon ano bilačho krugo e čorolipaskoro thaj socialno ekskluziako, odolesqe akava proceso si prioriteti ano suportoske strategie.
Pućhimata palo kher thaj butăqe śanse
Pasha e dokumentacia si vi jekh baro pharipe te lasharen o pushipe pa khera. Le irisarde manuša butivar arakhen pes bi-standardno khera vaj bi-śajpe te arakhen jekh permanentno kheresko solucia.
– Isi ažutipnaske programia prekal alociribe e materijalengo bašo vazdipe jali subvencie bašo kiribe e apartmania, numa o kapacitetia taro akala programia manglape te buvljaren pe te šaj te oven pobaro numero taro irisardine familie – vakerel o Mihajlović.
Kana avel kaj e buti, e irisarde manuša arakhen pes but pharipa – katar o tikno edukaciako reslipe dži ko diskriminacia ko butjako marketi.
– Prekal retreining programya thay suporti ano korkorutno butikeripe, amen rodla te gatisara olen vash marketi e butyako. Numaj, e butjarne trubun vi te pindžaren i importanca te inkludirinen pes e irisardine manušen ki buti - akcentirinel amaro vorbitori.
E ćhavorrenqi edukacia – o ćaćipen vaś jekh laćhi integràcia
Jekh taro majimportantne aspektia tari reintegracia si i edukacia taro irisaripnaske čhave.
– But ćhave aresen bi laćhe ćhibăqe ćhibăqe thaj si len pharipe te ćhiven pen ano siklăripnasqo sistemo. Odolesqe kerena pes suportoske programură prekal aver klasură, mentoringă, thaj stipendie - phenel o Mihajlović.
Sukcesutni integracia e romane irisaripnaski mangel sistemsko thaj lungo vramako suporto. O akceso ki edukacia, buti thaj bazake kondicie e źivdipasqe si but importanto vaś lenqi dignitetoski inkluzia anθ-i societèta. Ačhol te dikhel pes sar mishto e egzistuime thaj avutne programura ka śaj te den atùnći kadale pharipaske thaj te den solucie save ka aven dureder.
I rola e medijenqi ani integràcia e irindine manuśenqi
E medije isi ključno rola ko procesi e integraciako e romane irisaripnaske, na numa prekal o raportiribe bašo olengere čhinadipa, numa thaj o promoviribe e pozitivno misalencar thaj informiribe bašo disponibilno suportoske programia.
– I publika butivar na si dosta informišime pal-e problemură savenθar e irisardine manuša arakhen pen. O medije šaj te ažutin te phagaven o stereotipia, numa te den konkretno informacie bašo hakaja thaj šajdipa so isi len - akcentirinel o Miloš Mihajlović.
Sar si pe leste, sito vasno kay o sasto mediengo na numay te akcentinel o pharo than e irinutnengo, numay ini o suksesune paramiche kotar odola kola, e sistemesko suporti, resle te integrinenpe, te arakhen buti thay te sigurinen yekh may shukarno avutnipe vash olenge qhavore.
– O śajdipen si o angluno paso karing o laćharipen e problemosqo. Te sine kay o familie janena kotar ka roden azhutipe vash dokumentya, khera vay buti, isito may baro shaipe kay te reslol suksesi vash te reslol dignitetuno jivdipe ani Srbiya – konkludingya o Mihajlović.
O.V.